آینده¬نگاری فناوری در صنعت برق ایران (مورد بررسی شبکه هوشمند برق)

آینده­نگاری فناوری در صنعت برق ایران (مورد بررسی شبکه هوشمند برق)

در این پژوهش صنعت برق ایران با توجه به جایگاه و اهمیت آن، از دید فناوری مورد آینده­نگاری قرار می­گیرد. از آنجا که شناسایی مناسب­ترین فناوری آینده صنعت برق حداقل در سطح ملی تا حدود زیادی مغفول مانده است، پژوهش حاضر با بهره­گیری از فنون فرا رشته­ای آینده­پژوهی قصد دارد مدلی برای آینده­نگاری فناوری در صنعت برق با به­کارگیری ابزارهای شناختی و سناریونگاری ارائه نماید. در این پژوهش داده­های ذهنی خبرگان به عنوان اصلی­ترین ابزار در پیش­بینی آینده     فناوری­های جدید، به وسیله نقشه شناختی فازی استخراج می­گردد. فرآیند ترسیم نقشه­های شناختی فازی با انجام مصاحبه­های عمیق با خبرگان صنعت برق تا رسیدن به اشباع نظری ادامه می­یابد، سپس با ادغام نقشه­های ذهنی خبرگان، نقشه شناختی فازی صنعت برق ایران که در حکم مرحله گردآوری اطلاعات و ورودی فرآیند آینده­نگاری است، حاصل می­شود.

تحلیل نقشه شناختی فازی صنعت برق ایران که فرآیند اصلی آینده­نگاری این پژوهش را در بر می­گیرد، شامل سه گام سناریونگاری، شبیه­سازی سناریوها بر پایه نقشه شناختی فازی و رتبه­بندی سناریوها می­باشد. در گام نخست چهار سناریو فناوری محور برای آینده صنعت برق، که برآمده از اولویت­های سرمایه­گذاری در این صنعت است، شناسایی می­شود تا در گام بعد با قرارگیری این سناریوها در نقشه شناختی فازی صنعت برق ایران، شبیه­سازی این سناریوها بر پایه نقشه شناختی فازی انجام شود. در گام آخر نیز رتبه­بندی سناریوهای حاصل از نتایج شبیه­سازی سناریوها با استفاده از تکنیک TOPSIS انجام می­شود. به این ترتیب سناریو توسعه تولید برق از انرژی­های نو و تجدیدپذیر اولویت نخست، سناریو توسعه شبکه هوشمند برق اولویت دوم، سناریو ادامه روال گذشته تولید برق مبتنی بر نیروگاه­های فسیلی اولویت سوم و سناریو توسعه استفاده از انرژی هسته­ای در تولید برق اولویت چهارم را در جهت دستیابی به مطلوب­ترین آینده در صنعت برق از دید این پژوهش کسب نموده­اند.

شبکه هوشمند برق به عنوان مورد بررسی این پژوهش نه تنها اولویت دوم سرمایه­گذاری را برای قابلیت­های پرشمار خود کسب نمود، بلکه یکی از زیرساخت­های اساسی استفاده از انرژی­های نو و تجدیدپذیر نیز محسوب می­شود. یافته­های این پژوهش در کنار سایر یافته­ها و پروژه­های هوشمند سازی شبکه برق در سطح جهان، بر این نکته تاکید دارد که برنامه­ریزان و سیاست­گذاران صنعت برق ایران نیز واجب است که دست­یابی به این فناوری را در صدر برنامه­های خود قرار دهند.

 

 

کلمات کلیدی:آینده نگاری فناوری، نقشه شناختی فازی، سناریو، شبکه هوشمند برق